Umutların Vatanı, savaşa doğrudan tanık olanları, savaşanları ve savaşı dışarıdan seyredenleri, sevgiliden uzak geçen yılları, samimi sevdaları, en çok da vatan aşkını anlatan sarsıcı gerçeklerin, sarılacak yaraların yer aldığı bir roman.
“Hiçbir şey. Kendilerini… Hayatlarında olan bitenleri… İçlerinde artık tutamadıkları, can yakan sırları… Ya korkudan ya da artık ölüp kimseye anlatamayacaklar diye.”
Nihayet bu gece Merv’den, kaderinin şehrinden ayrılıyor, hilafetin hududunu terk ediyordu. En büyük arzusu içinde kalıyordu. Onu tahta çıkaran Horasan’la vedalaşıyordu. Ve ikinci kez ona meydan okuyan cihan şehri Bağdat’ın üzerine gidiyordu.
İngiliz edebiyat eleştirmeni Julian Symons’a göre, 1884 yılında yazılmış olan roman sadece dedektif türünün parlak bir örneği değil, aynı zamanda yenilikçi bir çalışmadır. Symons, Agatha Christie’nin Çehov’un bu romanda başvurduğu tekniği 1926’da yazdığı bir eserinde uyguladığını vurgular.
Son hikâyelerinizi okurken de aynı şeyleri düşündüm. Çok hoş bir anlatımınız var. Yıllar içinde hiç kimseye özenip onu taklit etmemenize de hayranlık duydum. Devam edin. Hikâyelerinizi zevkle okudum. Kötümserlikle iyimserliğin sarmaş dolaş oluşunu da çok sevdim. Hayatın, yaşamanın, iyi ve güzelin hep galip geleceğine daima inanın, ki zaten inanıyorsunuz.
Celil Memmedguluzade, ”Danabaş köyünün hikayeleri” ile toplumun çürümüş inançlarını cesurca dile getirmiş halkın kaderine boyun eğmesinin aslında onları sömürenlerin işine yaradığını dramatize ederek temiz ve akıcı bir üslupla anlatmıştır.
Bu kitapta; gündelik olayların birçoğunu yazarın bakış açısıyla görecek, sosyal ve psikolojik tahlilleriyle karşılaşacak, zihninizde ve yüreğinizde tatlı bir keyif duyacaksınız.
O da uzun uzadıya avcılığından, hünerinden, dört ayıyı bir günde öldürdüğünden, gece vakti darı tarlasında atmaca ve bıldırcın avladığından, silahsız giderken yolda yüz tilki gördüğünden bahseder ve bunun gibi sohbetler edip zamanın hoş geçmesini sağlar. Bu da kaydedilmelidir ki avcı Kasım’ın uydurma sohbetleri sadece ava dairdir. Kasım diğer konularda yalan söylemez.